W skrócie: ZZP (zelfstandige zonder personeel) to w Holandii osoba, która pracuje na własny rachunek i nie zatrudnia pracowników. Najczęściej zakłada się jednoosobową firmę (eenmanszaak). Rejestrujesz się w KvK, umawiasz wizytę, płacisz ok. 85 euro i od razu dostajesz numer KvK. Numer BTW przysyła potem Belastingdienst. Od tego dnia sam(a) odpowiadasz za faktury, podatki i ubezpieczenia.
Poniżej wszystko po kolei, po polsku i bez urzędowego języka.
Czym jest ZZP?
ZZP to po prostu samozatrudniony. Coś jak polska jednoosobowa działalność gospodarcza. Nie masz szefa ani umowy o pracę. Masz klientów (opdrachtgevers), którym wystawiasz faktury.
Wśród Polaków w Holandii najczęściej na ZZP pracują budowlańcy, elektrycy, hydraulicy, kierowcy, sprzątający, opiekunki, księgowe i graficy. Ale zasady są dla wszystkich takie same.
Co musisz mieć, zanim zaczniesz
- Numer BSN i zameldowanie w gemeente.
- Dokument tożsamości (paszport albo dowód osobisty). Weźmiesz go na wizytę w KvK.
- DigiD. Bez niego nie złożysz deklaracji podatkowych. Jeśli jeszcze go nie masz, zobacz DigiD po polsku – jak założyć krok po kroku.
- Pomysł na nazwę firmy i krótki opis tego, czym będziesz się zajmować.
Jak założyć ZZP krok po kroku
- Wypełnij formularz na kvk.nl. Wybierz formę eenmanszaak. Podajesz dane osobowe, nazwę firmy, adres i czym się zajmujesz.
- Umów wizytę w biurze KvK. Bez wizyty i dokumentu tożsamości rejestracja nie jest możliwa. Możesz się zarejestrować do tygodnia przed startem albo najpóźniej tydzień po.
- Idź na wizytę. Numer KvK dostajesz od razu na miejscu. Fakturę za rejestrację (ok. 85 euro) KvK przysyła mailem. Gotówką nie zapłacisz.
- Poczekaj na list z Belastingdienst. Nie musisz się nigdzie osobno zgłaszać. KvK sama przekazuje Twoje dane i po kilku tygodniach przychodzą dwa numery: omzetbelastingnummer (do deklaracji BTW) i btw-id (ten wpisujesz na fakturach).
- Otwórz osobne konto firmowe. Nie jest obowiązkowe, ale bardzo ułatwia życie. Prywatne wydatki i firmowe pieniądze się nie mieszają, a księgowość robi się w kilka minut zamiast kilku wieczorów.
Podatki ZZP – co i kiedy płacisz
BTW (VAT). Doliczasz go do faktur, najczęściej 21%, na niektóre usługi 9%. Co kwartał składasz deklarację i oddajesz ten BTW do Belastingdienst, odliczając BTW z firmowych zakupów. Pamiętaj: te pieniądze nie są Twoje, tylko przechodzą przez Twoje konto.
KOR, czyli zwolnienie z BTW. Jeśli Twoje roczne obroty nie przekraczają 20 000 euro, możesz zgłosić się do KOR (kleineondernemersregeling). Wtedy nie doliczasz BTW i nie składasz deklaracji. Ale też nie odzyskasz BTW z zakupów, więc przelicz, co Ci się bardziej opłaca.
Podatek dochodowy (inkomstenbelasting). Rozliczasz raz w roku, razem z resztą dochodów. Jako ZZP masz prawo do ulg, które zmniejszają podatek:
- zelfstandigenaftrek: w 2026 roku 1200 euro (a w 2027 ma być już tylko 900 euro)
- startersaftrek: dodatkowe 2123 euro, maksymalnie 3 razy w pierwszych 5 latach
- MKB-winstvrijstelling: 12,7% zysku wolne od podatku
Haczyk: zelfstandigenaftrek i startersaftrek dostaniesz tylko, jeśli spełnisz urencriterium, czyli przepracujesz w firmie co najmniej 1225 godzin w roku. Zapisuj godziny na bieżąco, bo Belastingdienst może poprosić o dowód.
Składka zdrowotna zależna od dochodu. O tym mało kto mówi na starcie. Pracownikowi płaci ją pracodawca, a ZZP płaci ją sam. Po rozliczeniu rocznym przychodzi osobny list z Belastingdienst (inkomensafhankelijke bijdrage Zvw) i potrafi być to spora kwota.
Praktyczna rada: od pierwszej faktury odkładaj na osobne konto cały BTW i około 30% tego, co zostaje. Wtedy żaden list z Belastingdienst Cię nie zaskoczy.
Ubezpieczenia
- Ubezpieczenie zdrowotne (zorgverzekering): obowiązkowe, jak dla każdego mieszkańca Holandii.
- AOV, czyli ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy: na razie dobrowolne, ale bardzo ważne. Jako ZZP nie masz prawa do chorobowego z UWV. Rząd pracuje nad obowiązkowym AOV dla ZZP, ale data wejścia nie jest jeszcze ustalona.
- OC zawodowe (aansprakelijkheidsverzekering): nieobowiązkowe, ale wielu klientów, zwłaszcza w budowlance, go wymaga.
Uważaj na pozorne samozatrudnienie
Od 2025 roku Belastingdienst znowu sprawdza, czy ZZP to naprawdę ZZP, a nie pracownik na fakturze (tzw. Wet DBA). Liczy się to, jak wygląda praca w praktyce, a nie co jest w umowie. Jeśli masz jednego klienta, który mówi Ci, kiedy i jak pracować, daje narzędzia i traktuje jak swojego pracownika, to jest sygnał ostrzegawczy.
Od 31 grudnia 2026 roku wchodzi też nowa zasada: przy niskiej stawce (ustawowo ok. 36 euro za godzinę, dokładna kwota będzie ogłoszona osobno) ZZP może powołać się na to, że w rzeczywistości jest pracownikiem. Wtedy to klient musi udowodnić, że nie ma umowy o pracę. To nie jest stawka minimalna, ale warto ją znać przy ustalaniu cen.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje założenie ZZP?
Sama rejestracja w KvK kosztuje ok. 85 euro, płacone jednorazowo. Numer BTW od Belastingdienst jest bezpłatny.
Czy mogę mieć ZZP i jednocześnie pracować na etacie?
Tak, wielu ludzi tak zaczyna. Pamiętaj tylko, że do zelfstandigenaftrek musisz spędzać w firmie co najmniej 1225 godzin rocznie i więcej czasu niż na etacie. Bez tego ulgi przepadają, ale firmę nadal możesz prowadzić.
Jak długo czeka się na numer BTW?
Zwykle kilka tygodni. Numer KvK masz od razu, a list z numerem BTW przychodzi pocztą od Belastingdienst.
Czy jako ZZP muszę mieć księgowego?
Nie. Możesz prowadzić księgowość sam(a), np. w prostym programie albo arkuszu. Musisz tylko przechowywać faktury i dokumenty przez 7 lat i składać deklaracje na czas.
Czy jako ZZP mam prawo do zasiłku chorobowego?
Nie z UWV. Jeśli zachorujesz, chroni Cię tylko prywatne AOV albo własne oszczędności.
Chcesz mieć wszystko w jednym miejscu? W ebooku ZZP od A do Z rozpisałam cały start: rejestrację, faktury, BTW, rozliczenie roczne i ubezpieczenia. A na początek możesz pobrać za darmo Starter ZZP.
Myślisz o ochronie na wypadek choroby? Zajrzyj do poradnika AOV – ochrona dochodu dla ZZP.
